Fragments No.1

Lúc tôi ở thư viện ra, trời đã tối và đang mưa to. Người láng giềng Đài Loan của tôi đã hẹn tôi về ăn tối cùng gia đình họ nhưng tôi bỗng nhiên rất muốn ăn phở vào lúc mưa rét thế này; vậy là tôi gọi điện khất với họ rồi đi bộ ra đường Santa Clara. Trong quán chỉ có hai bàn có khách - đều là người nước ngoài. Tôi chọn một bàn gần cửa ra vào để nhìn ra đường. Ông già chủ quán người gốc Bắc mang nước và menu ra.
- Con ngồi vào bàn trong này này, xem ca nhạc - ông nói.

Tôi ngó đầu theo tay ông già chỉ thì thấy trên màn hình tivi lớn đang có chương trình ca nhạc hải ngoại - một anh chàng trẻ măng đang vừa nhảy vừa hát một bài hát gì đó lặp đi lặp lại mấy từ "xót xa", "chia tay", "phũ phàng", "mộng mơ".
- Xem cho nó đỡ quên tiếng Việt - ông già nói.

Tôi chuyển vào bàn trong chiều ý ông già. Ông mang trà nóng ra, rồi một cái đĩa nhỏ đựng giá sống, rau thơm, chanh, và ớt xanh thái mỏng. Bên ngoài, đường phố tối và ướt, lấp loáng những vệt màu vàng của đèn đường và đèn pha từ những chiếc ô tô vụt qua, mỗi lúc lại té nước lên và cắt ngang dòng ánh sáng đỏ hắt ra từ những hàng chữ Tàu lớn của quán Lee Sandwiches phía bên kia đường.

Lúc đó trên màn hình, người đàn ông dẫn chương trình giới thiệu tên một ca sỹ khác. Người này bước ra. Đó là một phụ nữ đã đứng tuổi. Nhạc lên và người ca sỹ hát:

"Người về, một mùa thu gió heo may. Về đâu, có nhớ chăng những vì sao long lanh, đưa tiễn người một đêm không trăng..."

Bỗng nhiên tôi có cảm giác không phải mình đang ngồi ở San Jose mà ở một hàng cơm của một tỉnh lị nào đó ở Việt Nam vào cuối những năm 80 - đầu những năm 90. Có thể tôi đang ghé quán ăn tối cùng với bố tôi và chú lái xe - chúng tôi về từ một chuyến công tác xa nào đó mà bố hay đưa tôi đi cùng. Cả ngày dài, chúng tôi đã mỏi nhừ trên chiếc xe com-măng-ca có mở cửa làm bụi vào thông thốc, trát thành một lớp trên da mặt. Đến bữa tối, chúng tôi ghé vào một hàng cơm hay cà phê; rửa mặt, gọi phở hoặc cơm, và bao giờ trên tivi hay cát-xét của nhà hàng cũng có những bản nhạc vàng này - Tuấn Vũ, Lan Hương, Thanh Tuyền, Chế Linh. Người chủ quán sẽ ngồi ghếch chân ở bên ngoài vừa đếm tiền vừa hóng xe khách chạy ngang là vẫy mời vào ăn trong lúc lò than lớn cạnh đó đỏ rực và một đứa trẻ bưng bê nào đó sẽ mang đồ ăn cho chúng tôi và nhìn tôi với vẻ xa lạ.

Bán ô tô ở Mỹ

Bán ô tô ở Mỹ thực sự dễ hơn bán rau ở Việt Nam. Tôi sẽ kể chuyện tối hôm qua tôi bán chiếc xe Dodge Stratus ES V6 của tôi như thế nào.

Đầu tiên là chuyện mua xe. Xe này được mua ở Oregon, lúc tôi và L còn chung sống. Hồi đó, chúng tôi đang chạy một chiếc Ford Crown Victoria cũ. Một ngày cuối tuần, chúng tôi đi vào downtown chơi; trên đường về, chúng tôi nhìn thấy ở dọc con đường lớn gần nhà rất nhiều biển báo "Đại hạ giá xe", vậy và tôi và L ghé vào "xem cho vui". Chuyện này cũng thường xảy ra - trong năm, các công ty bán xe (dealers) thường chọn một dịp vào mùa hè - ví dụ là gần ngày Quốc Khánh 4-7 - để tập trung xe ra một bãi lớn hoặc một con đường nào đó, giăng cờ xanh đỏ, thuê người cầm các biển quảng cáo đứng ở các góc phố múa may, và họ bán xe như người ta bày hàng bán quần áo hay sách ở vỉa hè vậy. Xe mới có, cũ có, sang có, bình dân có, thượng vàng hạ cám...

Chúng tôi vào xem cho vui. Khoảng 2 tiếng sau, chúng tôi trở ra với một cái xe mới - chính là chiếc Dodge này. Nếu bạn chưa từng vào cửa hàng ô tô ở Mỹ bao giờ thì bạn không biết: nhân viên bán ô tô ở Mỹ được coi là một giống người đặc biệt "special breed". Họ là số 1 thế giới về chuyện chào mời khách, gạ gẫm khách, ép buộc khách, lừa phỉnh khách, chèo kéo khách, dỗ ngọt khách, dỗi khách, làm lành với khách, thuyết phục khách -- mà lúc nào cũng tươi như hoa, kể chuyện trên trời dưới đất không ngừng, tâng bốc hỏi han bạn như người thân trong nhà, và bạn không bao giờ biết bạn bị dụ dỗ cho đến lúc bạn đã ký xong giấy tờ và ra về với một cái xe mới.

Vậy là chúng tôi có cái xe Dodge. Chúng tôi bán xe Ford cho một cậu bé muốn mua xe cũ về để tự mày mò học nghề sửa ô tô. Chúng tôi ở Oregon một mùa hè; hồi đó là năm 2005; và kể từ đó đã chuyển về Chicago, rồi đi bờ Đông sống; rồi lại về Chicago; rồi đi một thành phố khác ở bờ Đông sống; rồi lại về Chicago. Xe Dodge dĩ nhiên đi cùng. Tổng cộng xe này đã đi rất nhiều chặng đường dài: từ Oregon về Chicago (3000 dặm), từ Chicago đi bờ Đông lần 1 (khoảng gần 2000 dặm), về lại Chicago (2000), đi bờ Đông lần 2 (2000), về lại Chicago (2000). Lần cuối cùng về lại Chicago, chúng tôi lại có thêm xe mới: Subaru. Lần đó, L lái Subaru; tôi lái xe Dodge này. Chúng tôi chạy nối đuôi nhau, cứ chạy chừng 2-3 tiếng lại dừng nghỉ ở dọc đường để đổ xăng, ăn nhẹ, trao đổi ngắn xem có chuyện gì không - ở Ohio, có một đoạn trời tuyết lớn, phanh không ăn trên mặt đường, tôi cứ tưởng xe bị hỏng phanh, nhưng L nói tôi chỉ cần phanh chậm hơn và phanh-nhả nhiều lần. Gần 2 ngày thì chúng tôi về đến Chicago - xe chất đầy tài sản, sách vở; chúng tôi đi qua những đồng tuyết dài ở Ohio và Indiana, những quả núi ở Penn, để về lại với sự bằng phẳng của Chicago.

Và đến năm nay thì tôi đi làm việc ở California. Hồi đầu, tôi đã định sẽ lái chiếc Dodge này từ Chicago qua Cali; nhưng sau đó, bố mẹ tôi sang dự lễ tốt nghiệp; tôi không đành để các cụ lang thang 5 ngày trên đường; vậy là chúng tôi đi máy bay; còn xe thì tôi thuê một công ty vận tải chuyển sang Cali. Riêng những thứ này cũng có nhiều chuyện để kể - nhưng thôi để dịp khác.

Dài dòng như vậy để nói xe Dodge này với tôi không chỉ là một cái xe, nó gắn với nhiều kỷ niệm của các hành trình và những thứ khác, nhưng bây giờ thì tôi phải bán xe Dodge để mua xe mới vì chiếc Dodge đã đến lúc cần đại tu tổng thể; vả lại, sang Cali, tôi cũng sẽ phải đăng ký lại, phải đi emissions inspection, rất nhiều chuyện giấy tờ, vv... tôi quyết định bán xe đi. Với giá 1000$.

(còn tiếp)

San Jose

Theo như một báo cáo điều tra ra ngày hôm nay thì San Jose là một trong 10 thành phố "trí tuệ" (brainiest) nhất nước Mỹ. Có danh hiệu này chắc là vì San Jose nằm ở trung tâm Silicon Valley và khu vực San Jose cũng như quanh San Jose có nhiều công ty hi-tech, đại học Stanford, San Jose State Univ, UC Berkeley, UC Santa Cruz, chi nhánh của Carnegie Mellon, vv...

Từ Chicago sang đây, điều đầu tiên mà tôi nhận thấy là việc dân số San Jose là dân số trẻ, năng động: rất đông dân professional trong khoảng tuổi từ 20 đến 45, hầu hết đều có học hành, công ăn việc làm ổn định trong các ngành ít nhiều liên quan đến công nghệ - tài chính - khoa học, và rất thoải mái; chưa nói đến chuyện trông họ cũng gọn gàng, khỏe mạnh hơn vì chăm ra ngoài phơi nắng và thể dục. Tôi có nói với một vài người bạn rằng chuyển sang California có cảm giác như chuyển sang một nước khác chứ không phải chỉ là sang một bang khác của Mỹ. Bà trưởng khoa của tôi, vốn người gốc New York và đã sống ở Cali mấy chục năm, thì nói rằng Cali có lẽ đi trước phần còn lại của Mỹ khoảng 50 năm.

Nhưng thỉnh thoảng cũng thấy nhớ cái lạnh và tuyết của Chicago. Hay nhớ cái vẻ trầm mặc đến mức khắc khổ của vùng bờ Đông nước Mỹ.

==========

Bổ sung ngày 4-12-2010: Sáng nay gọi điện về Chicago, chị Huyền bảo "Em ơi, hôm nay ở đây có tuyết đầu mùa, tuyết ướt dinh dính, bay bay rất đẹp". Vậy là năm nay Chicago tuyết muộn hơn mọi năm. Tối hôm qua, tôi đi bộ ra quảng trường trung tâm của San Jose xem carnival "Christmas in the park". Họ treo một cái máy làm tuyết ở trên cao, để thổi tuyết xuống. Mọi người xúm đông xúm đỏ dưới cái máy đó để chụp ảnh. Người bạn Mỹ đi cùng với tôi - vốn dân gốc Michigan và cũng sống ở Chicago nhiều năm - đùa "Wow, these people must have never seen snow!"